Van soundcheck tot slotapplaus: een concertavond door mijn ogen

Een lege concertzaal heeft een eigen soort stilte. Stoelen in het gelid, werklicht aan, ergens op het podium schuift iemand lessenaars op hun plek. Ik zet mijn tas op de eerste rij en kijk eerst gewoon rond. Voor mij begint het concert hier — uren voor het publiek arriveert.

Vanavond zingt er een koor; volgende keer is het misschien een harmonie of een kamerorkest. Het ritueel blijft hetzelfde. Hoe zo’n avond eruitziet, van soundcheck tot slotapplaus? Loop even mee.

16u — de raccord

Het koor druppelt binnen voor de raccord, de doorloop in de zaal. De dirigent overloopt het programma en ik noteer mee: welke stukken, waar de solo’s zitten, waar er van opstelling gewisseld wordt. Straks groepeer ik de beelden per muziekstuk — dan is zo’n spiekbriefje goud waard.

Tijdens de doorloop test ik het licht vanaf elke positie en maak ik raccordbeelden: vanop het podium, in het middenpad, tussen de lessenaars. Beelden die vanavond, mét publiek, onmogelijk zijn.

Een bestuurslid komt even naast me zitten: wat zeker in beeld moet, welke solisten, wie er vijftig jaar meezingt. Zulke dingen wil ik horen vóór de zaallichten doven.

19u15 — de zaal loopt vol

De vrijwilligers nemen de kassa in, programmaboekjes worden geteld, de eerste jassen schuiven de vestiaire in. Backstage gaan de gewone kleren uit en de concertkledij aan; er wordt zenuwachtig gelachen. De dirigent checkt nog één keer de volgorde.

Ik fotografeer de verwachting — de spanning vooraf vertelt straks de helft van het verhaal.

20u02 — de eerste inzet

Stilte. Het gebaar. De eerste klank rolt door de zaal. Ik draag zwart — geen modestatement, gewoon camouflage — en volg mijn vaste route: eerst dicht bij het podium, dan de zijkanten, ergens halfweg het balkon voor het grote zaalbeeld. Verplaatsen doe ik alleen tijdens het applaus of tussen twee stukken.

Met de telelens werk ik de rijen af, gezicht per gezicht, en wacht ik op de momenten die de avond samenvatten: het gebaar van de dirigent net voor een inzet, de solist één tel voor de eerste noot. De eerste rijen reageren op elke beweging van de dirigent; vanaf de zijkant zie je dat gesprek zonder woorden het best. Ik speel zelf piano — bij de stilte vlak voor zo’n inzet hou ik nog altijd mee mijn adem in.

In de pauze wissel ik batterijen, controleer ik de geheugenkaarten en luister ik twee minuten gewoon mee met het geroezemoes.

22u10 — het slotapplaus

De laatste noot blijft even hangen. Eén seconde stilte — dan barst het applaus los. Die seconde is goud: de ontlading op de gezichten, de dirigent die zich omdraait naar de zaal en dan naar de zangers wijst, de buiging, de bloemen. Maanden repetitie komen samen in een halve minuut.

Daarna de foyer: omhelzingen, felicitaties, “het was te kort”. Drie generaties op één rij bij de gelukwensen — daar moet ik niets voor regisseren. Ook dat fotografeer ik, want net die beelden tonen waarom mensen zingen of spelen.

23u40 — de selectie, dezelfde nacht nog

Thuis. De geheugenkaarten gaan in de lezer, de piano blijft dicht. Ik overloop de avond en haal de sterkste beelden eruit — dat gaat vlot, want het concert zit nog vers in mijn hoofd en ik weet welke stukken de mooiste momenten gaven. De eerste selectie vertrekt nog diezelfde nacht. Tegen dat het bestuur ontbijt, zit er een linkje in de mailbox — eentje dat jullie meteen kunnen doorsturen naar de leden.

Waarom ik dat zo doe? Omdat een concert kort leeft. De dag nadien praat iedereen erover — dán wil je beelden om te delen, niet drie weken later. De volledige, afgewerkte reeks volgt daarna, vaak binnen twee weken, netjes gegroepeerd per muziekstuk.

Lees ook: Concertfotograaf in Gent: zalen, licht en mijn aanpak — het vak achter zo’n avond.

Zoiets voor jullie concert? Alles wat erin zit en wat het kost, vind je op mijn concertpagina. Vraag je datum aan — stuur me wanneer en waar jullie spelen, dan laat ik meteen weten of ik nog vrij ben.