Hoe fotografeer je een koorconcert? Zo pak ik het aan

Twee tikken op de lessenaar. Veertig ruggen rechten zich, veertig paar ogen zoeken hetzelfde punt: de handen van de dirigent. In de kerk valt het laatste geroezemoes stil. Ik sta ergens tussen de tweede pilaar en het zijaltaar, en ik weet waar de komende negentig minuten om draaien: gezichten.

Een koorconcert is voor een fotograaf een ander paar mouwen dan een bandoptreden of een orkest. Er staat geen instrument tussen muzikant en publiek: het instrument ís het gezicht. Veertig keer tegelijk. Zo pak ik dat aan, na tien jaar achter de camera en heel wat koorconcerten.

Eerst de opstelling lezen

Voor er één noot klinkt, lees ik de opstelling zoals een koorzanger zijn partituur. Hoeveel rijen? Staan de bassen verhoogd? Welke kant kijken de sopranen uit, en waar valt het licht? De achterste rij verdwijnt in veel kerken het eerst in de schaduw — net daarom wil ik vooraf weten vanwaar ik óók die gezichten scherp en verlicht kan vangen.

In een concertzaal is het licht meestal royaler dan in een kerk; in een kerk wint de sfeer het dan weer van de lichtmeter. Allebei kunnen ze prachtig zijn, als je je posities erop afstemt.

Tijdens de raccord — de doorloop in de zaal, meestal de namiddag van het concert zelf — noteer ik het programma: welke stukken, waar de solo’s zitten, wanneer er van opstelling gewisseld wordt. Dat spiekbriefje bepaalt mijn route voor de avond.

De dirigent is de spil

Het publiek ziet de dirigent op de rug. Het koor ziet wat er echt gebeurt: de blik die een inzet aankondigt, de hand die een crescendo tempert, de glimlach wanneer een lastige passage lukt. Ik zoek de hoek waar beide verhalen samenkomen — het gebaar én de gezichten die erop reageren. Meestal is dat schuin opzij, ter hoogte van de eerste rijen.

Ik speel zelf piano, en dat helpt meer dan je zou denken: een crescendo hoor je aankomen. Het mooiste beeld is namelijk niet het fortissimo zelf, maar de aanloop — de ingehouden adem, het gebaar dat groeit. Wie de muziek volgt, staat klaar vóór het moment er is.

Emotie vang je rij per rij

Met een telelens werk ik het koor systematisch af: rij per rij, gezicht per gezicht. Die lens helpt dubbel — ik blijf ver genoeg staan om niemand te storen en kom toch dicht genoeg om elke blik te vangen. Een alt die de ogen sluit bij een pianissimo. Twee tenoren die elkaar even aankijken na een inzet die lukte. De trots vooraan bij het slotakkoord.

Tussen de stukken door wissel ik van kant, zodat geen enkele rij de hele avond hetzelfde profiel toont.

Waarom zo methodisch? Omdat dat album straks door het hele koor gedeeld wordt, met partners, kinderen en grootouders erbij. Iedere zanger wil zichzelf terugvinden — niet alleen de eerste rij. Mijn doel is simpel: van elk koorlid minstens één beeld waar die goed op staat.

Per muziekstuk gegroepeerd — klein detail, groot verschil

Na het concert krijg je geen berg van honderden foto’s in willekeurige volgorde, maar een galerij gegroepeerd zoals jullie dat willen — per muziekstuk bijvoorbeeld. Zo vind je de beelden van het Stabat Mater meteen terug, zonder eerst door honderd applausfoto’s te scrollen.

Handig voor het programmaboekje van volgend seizoen, voor een post per stuk op jullie sociale media, en voor het archief waar elke vereniging zichzelf ooit dankbaar voor is. En de eerste selectie krijg je snel na het concert, zodat jullie kunnen delen terwijl de zaal er nog over napraat.

Wat een koor er zelf van zegt

Johannes, van een van de koren waarvoor ik vast werk, vat het zo samen:

“Brecht levert steeds verzorgd werk en heeft een uitzonderlijk oog voor detail. Met ons koor steeds heel tevreden over de prachtige foto’s.” — Johannes

Die koren vragen me intussen ook buiten Gent, tot in Brugge. Daar doe ik het voor: dat een koor na maanden repeteren niet alleen een geslaagd concert overhoudt, maar ook beelden die tonen hoe het voelde.

Lees ook: Concertfoto’s voor je vereniging: wat krijg je voor €450? — alles wat in de prijs zit, zwart op wit.

Plant jullie koor een concert? Bekijk mijn aanpak en prijzen en vraag je datum aan — dan laat ik meteen weten of ik erbij kan zijn.